06 53 92 50 28

Gegevens voor niets anders gebruiken dan voor het doel 'leren'

In de luchtvaart wordt de uitvoering van iedere vlucht vastgelegd op data recorders. Sinds de jaren negentig zijn er videorecorders in de simulators van KLM. De beelden hiervan worden alleen gebruikt tijdens de training van piloten voor evaluatie van hun prestatie.

Bij zowel de video opnamen als bij de vluchtdata wordt vooraf duidelijk aangegeven dat deze alleen voor het doel leren worden gebruikt. Zowel via interne- als juridische procedures is vastgesteld dat de gegevens voor niets anders worden gebruikt dan voor het doel ‘leren’.

De bijbehorende cultuur voor deze werkwijze zit in het DNA van de luchtvaart. Men begrijpt dat zelfs een enkel incident waarbij de data misbruikt wordt desastreus kan zijn voor een veilig leerklimaat en dus de veiligheid van de luchtvaart.

Groot leereffect

QST gebruik in de gezondheidszorg nu videobeelden middels de methodiek van video-interactie ofwel videofeedback. We filmen op de OK-, IC-, CCU- of andere teams tijdens de uitvoering van hun training of werk. De beelden worden na afloop samen met het team geëvalueerd. Men ziet zichzelf en de onderlinge interacties terug. Waarbij vaak nieuwe inzichten optreden. Hier zit een groot leereffect in. Er ontstaat vaak een dialoog waarin verschillen van inzicht bespreekbaar worden.

Terugzien van je performance kan best confronterend zijn

Zodra we in een gezondheidsorganisatie video-interactie willen introduceren kom ik bij zorgverleners vaak een aarzeling of weerstand tegen. Dat is begrijpelijk. Niet iedereen vindt het prettig om zichzelf terug te zien. Bovendien het terugzien van je performance kan best confronterend zijn.

In veel van deze organisatie nog een mate van 'blame'

Er zijn in de zorg meer redenen waarom men aarzelt. Er bestaat in veel van deze organisatie nog een mate van ‘blame’. Dit drong tot mij door naar aanleiding van management-opmerkingen als: “Maar de opnamen moeten we wel kunnen bewaren want we moeten kunnen aantonen waar de fout is gemaakt.” of “Als we voor het tuchtcollege of de rechter staan kan het niet zo zijn dat bewijsmateriaal niet meer aanwezig is of zelfs vernietigd is!”

Helder videofeedback protocol

De KNMG is hier heel helder over via haar richtlijn ‘Omgaan met medische gegevens’. Zij geven aan dat als vooraf aan de patiënt (en de medewerker) is aangegeven wat het doel is van de video opnamen dit doel niet achteraf gewijzigd kan worden. Als het doel van de video opnamen alleen onderwijs is kan dit achteraf niet gebruikt worden voor een ander doel. Bijvoorbeeld een tuchtonderzoek en het mag geen onderdeel zijn van het medisch dossier.

Ditzelfde staat ook aangegeven in de AVG (privacy wetgeving). Hierin wordt bovendien aangegeven hoe er moet worden omgegaan met bewaartermijnen en over welke onderwerpen de patiënt vooraf ingelicht dient te zijn.

Er is een helder videofeedback protocol (link naar een pdf) beschikbaar waarin omschreven staat hoe om te gaan met videobeelden en videofeedback t.b.v. leren of onderwijs. Deze zijn juridisch correct en waarborgen dat de beelden binnen de organisatie niet verkeerd worden gebruikt.